SCULPTURAL III: het organische en het verontrustende
TEKST DOOR YVES JORIS – Op 5 juli opent NQ Gallery de deuren voor Sculptural III, het derde hoofdstuk van een reeks die zich inmiddels heeft ontwikkeld tot een vast baken in de Nederlandse en Belgische beeldhouwkunst. Galeriehouder-curator Niqui van Olphen en kunstenaar-curator Nick Ervinck staan dit jaar voor het eerst gezamenlijk aan het roer.
Beiden kozen voluit voor keramiek als verbindende taal tussen elf kunstenaars die elk vanuit een geheel eigen logica met het materiaal omgaan: Nick Ervinck, Joke Raes, Joep van Lieshout, Johannes Nagel, Natasja Alers, Tom Volkaert, Folkert de Jong, Stephan Balleux, Anne Marie Laureys, Delphine Courtillot en Caspar Berger.
Verdichting in plaats van schaal
Wat Sculptural III onderscheidt van zijn voorgangers is niet zozeer een thematische rode draad, maar veeleer een verschuiving in schaal en intimiteit. Waar de eerste twee edities, in samenwerking met Middelkerke, grote sculpturen in de buitenruimte toonden, is deze editie compacter en geconcentreerder. Een verdichting die de werken dwingt met elkaar in dialoog te treden binnen de muren van de galerie zelf.
Een tentoonstelling van contrasten
Die dialoog is allesbehalve gemakzuchtig. Van Olphen en Ervinck bouwden de tentoonstelling welbewust op contrast: het organische tegenover het figuratieve, het serene tegenover het verontrustende. Aan de ene kant is er het werk van Anne Marie Laureys, wier compacte, blauw getinte vormen al jarenlang een herkenbare signatuur dragen, en van Delphine Courtillot wier afwisselend matte en geglazuurde oppervlakken het organische voortdurend benadrukken. Aan de andere kant het dreigende universum van Volkaert: zwart-rode vormen die een mysterieuze, bijna Gigeriaanse energie uitstralen, een spanning die de bezoeker dwingt stil te staan in plaats van voorbij te lopen. Ook het werk van Natasja Alers en Johannes Nagel speelt met die voortdurende verschuiving van perspectief, waarbij elk werk de bezoeker opnieuw uitdaagt zich af te vragen waar hij eigenlijk beland is.
Nieuwe terreinen verkennen
Voor sommige deelnemers betekent deze editie een uitgesproken artistieke sprong. Caspar Berger, normaal niet geassocieerd met keramiek, wierp zich als een bezetene op het materiaal en werkte er maandenlang dag en nacht aan. Het resultaat, een hand die hij van binnenuit naar buiten keerde, toont een kunstenaar die zijn vertrouwde beeldtaal volledig herdacht vanuit een nieuw medium. Ook Joep van Lieshout, met een serie hoofden waarvan er slechts een selectie een plek kreeg, en Joke Raes, die voor deze gelegenheid nooit eerder getoond werk presenteert, onderstrepen de ambitie van de tentoonstelling om verrassing boven herhaling te stellen. Folkert de Jong en Stephan Balleux vervolledigen het geheel met sculpturale interventies die het contrast tussen kwetsbaarheid en stoerheid verder aanscherpen.
Geen toevallige opstelling
De plaatsing van de werken binnen de galerie is allesbehalve willekeurig. Van Olphen en Ervinck dachten bewust na over de wisselwerking tussen de stukken, over wat een sterk geheel maakt zonder de eigenheid van elk werk te overschaduwen. Net zoals een centraal geplaatste sculptuur die zich naar alle windrichtingen opent en de bezoeker, waar hij zich ook bevindt in de ruimte, voortdurend lijkt aan te kijken, is de hele opstelling doordacht om de blik telkens opnieuw te sturen en het oog nooit te laten rusten.
Verbondenheid met Beelden aan Zee
De link met Beelden aan Zee is daarbij geen toeval: veel van de deelnemende kunstenaars exposeerden eerder in dat museum, en het is dan ook Dick van Broekhuizen, curator en hoofd museumcollecties aldaar, die voor de derde keer op rij het voorwoord schrijft. Een erkenning die de positie van NQ Gallery als consequente pleitbezorger van de Nederlands-Belgische beeldhouwtraditie verder bevestigt, met al voorzichtige plannen om in een volgende editie ook Duitsland bij dit verhaal te betrekken.
Naast Sculptural III
In de aangrenzende H.F. Room loopt de zomerse tekeningenreeks van Erwin Keustermans, The Ordinary Luminous, een lichtvoetig, bijna sculpturaal getekend tegenwicht. Op 16 augustus volgt een bijzondere presentatie waaraan onder meer Bob van Eerd bijdroeg.
Sculptural III is van 1 juli tot 31 augustus 2026 te bezichtigen bij NQ Gallery, donderdag tot zaterdag van 11 tot 18 uur en zondag van 14 tot 18 uur.
